Projecten

Villa 'de Ark' in Maastricht

Voor dit gemeentelijk monument uit 1913 is een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd. Deze villa, naar een ontwerp van de Akense architect Walter Eversheim, is grotendeels in zijn oorspronkelijke toestand bewaard gebleven. Eversheim had aandacht voor detail. Zo liet hij motieven die hij in het exterieur toepaste, zoals ovale vensters met radiale roedes, kralenkettingen in het gevelpleisterwerk, glas-in-lood en gefacetteerd glas terugkeren in het interieur.

De indeling van het interieur heeft een duidelijke hiërarchie waardoor de representatieve ruimtes, de privé ruimtes van de eigenaren en de personeelsruimtes nog goed herkenbaar zijn. Villa de Ark is een juweel in de villawijk van Maastricht.

Kasteel en hoeve 'de Bongard' in Bocholtz

Bij dit 16e-eeuwse kasteel en de 18e-eeuwse hoeve is een bouwhistorische onderzoek met waardestelling uitgevoerd. Het kasteel en de hoeve zijn aangewezen als beschermd rijksmonument. Uit het onderzoek kwam naar voren dat de vermeende derde en vierde toren en een vierde vleugel van het kasteel nooit hebben bestaan. De tweede toren en de achtervleugel zijn aan het einde van de 19e eeuw gesloopt omdat ze in verval waren geraakt. In het interieur zijn nog laatgotische deuren en een schouwmantel te vinden. Ook bleek uit het onderzoek dat de twee vroeg 18e-eeuwse stallen en de schuur van de hoeve vrijwel gelijktijdig zijn gebouwd. Kasteel de Bongard is een prachtig en zeldzaam voorbeeld van een kasteel in de vroege Maaslandse Renaissance stijl.

Heilig Hart van Jezuskerk in Rothem

Bij deze rijksmonumentale kerk uit 1929 is een bouwhistorische verkenning met waardestelling uitgevoerd. De kerk is in 1928 gebouwd naar een ontwerp van de bekende Sittardse architect Jos Wielders. Wielders ontwierp ook verschillende interieurelementen zoals de altaren, kerkbanken, biechtstoelen en zelfs de altaarbel voor deze kerk. De bekende kunstenaars Marie Andriessen en Joan Collette waren verantwoordelijk voor het standbeeld van de Heilige Theresia van Lisieux en de glas-in-lood ramen in de neogotische vensters. De oorspronkelijke torenspits ging verloren door brand in 1969. Mogelijk heeft architect Coppen voor het nieuwe piramidevormige dak inspiratie gezocht bij de kerktoren van Schandelen waarvoor Wielders in 1926 het ontwerp maakte.

Hof 'Mamelis' in Mamelis

Bij deze rijksmonumentale herenhoeve is een bouwhistorische verkenning met waardestelling uitgevoerd. Uit het onderzoek bleek dat de schuur, de stalvleugel en de poortvleugel respectievelijk in 1617, 1621 en 1623 zijn gebouwd en dat ze samen met de oudere woonvleugel in 1709 verbouwd werden. De hoeve was vanaf 1923 eigendom van het nabijgelegen Benedictijnen klooster. De broeders van het klooster knapten de hoeve op en exploiteerden de hoeve samen met pachters. Ook zorgende zij voor het nodige onderhoud en restauraties

Vakwerkhuis van 'de Plum' in Harles

Bij de woning van deze rijksmonumentale vakwerkhoeve is een bouwhistorische deelontleding uitgevoerd. Op basis van de tijdens het onderzoek gevonden sporen kon er een reconstructietekening van het gebouw gemaakt worden. Ook werd de bouwfasering gedetailleerd inzichtelijk. De vakwerkwoning bleek een uitbreiding van een nog oudere vakwerkwoning die in 1842 gesloopt is en vervangen door een woning in baksteen. Op de overgang van het bakstenen huis en het vakwerk huis is een gestapeld juk met kapspant van het oudste vakwerkhuis bewaard gebleven. Een uitbreiding aan de achterkant heeft een plint van lokale Vijlense kalksteen en de vakvullingen van het vakwerk daarboven waren ooit bekleed met stro.

Natuurhistorisch Museum Maastricht

Bij het Natuurhistorisch Museum Maastricht is een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd. Het museum is aangewezen als beschermd rijksmonument. Uit het onderzoek is gebleken dat de oudste delen van het museum gevormd worden door vier 17e eeuwse woonhuizen. na een schenking vestigden zich hier de Grauwe zusters. Zij breiden het complex uit en bouwden een kapel. In het begin van de 20e eeuw vestigde zich het Natuurhistorisch Genootschap in het complex en stichtte het museum. Ondanks de vele verbouwingen, restauraties en uitbreidingen is de bouwgeschiedenis nog goed afleesbaar.

Gemeentehuis Gulpen-Wittem voormalig Sint Josephgesticht

Bij dit tot gemeentehuis omgevormde klooster met bejaardenhuis uit 1931 is een bouwhistorische verkenning met waardestelling uitgevoerd. Het klooster is ontworpen door de bekende Maastrichtse architect Alphons Boosten (1893-1951). Het gebouw is een verborgen parel. Enerzijds omdat de hoofdingang verlegd is naar de achterzijde en de meeste bezoekers, tegenwoordig, mede door de verbouwingen en uitbreidingen aan die kant, zich niet bewust zijn van de ouderdom en architectuur van het gebouw. Maar het gebouw is ook een parel omdat architect Boosten voor dit gebouw een voor het eerst kapel ontwierp in een voor hem geheel eigen stijl. De kapel is daarmee belangrijk in het oeuvre van Boosten.

Manschappenkantine Tapijnkazerne in Maastricht

Bij deze manschappenkantine uit 1954 is een bouwhistorische verkenning met waardestelling uitgevoerd. Het gebouw is aangewezen als beschermd gemeentelijk monument. De kantine werd tevens als filmzaal gebruikt. Om de toeschouwers vrij zicht te geven koos de architect van de genie voor een schaaldak uitgevoerd volgens het fusée ceramique systeem. daardoor waren er geen inwendige kolommen nodig en werden de spatkrachten opgevangen door een spankabel. Hoewel er in deze periode in Nederland meerder kazernes met een vergelijkbare opzet gebouwd werden is de toepassing van het fusée ceramique systeem vrij uniek.

Hop- en Moutschuur van hoeve 'Waterrijk' in Gronsveld

Bij deze rijksmonumentale schuur uit de 18e eeuw is een bouwhistorische verkenning met waardestelling uitgevoerd. Onder de dakvoet van het zadeldak en in de kopgevels van de schuur bevinden zich een groot aantal deels dichtgezette gevelopeningen. Ook bevond zich in deze schuur, op de moerbalken van de kapspanten een houten vloer met kinderbinten. Zowel de gevelopeningen alsook de vloer zijn a-typisch voor een 'gewone' schuur. Er bleek dan ook met deze schuur iets bijzonders aan de hand te zijn. nadat een oud directeur van een brouwerij mij in contact had gebracht met een bierhistoricus werden mijn vermoedens bevestigd. De zolder van de schuur werd gebruikt voor het drogen van mout en hop.

Herenhuis Wilhelminasingel 83 in Maastricht

Voor dit herenhuis uit 1894 is een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd. Het pand is een gemeentelijk monument en ligt in een rijksbeschermd stadsgezicht. Uit het onderzoek bleek dat het herenhuis tegelijkertijd met twee buurpanden ontworpen en gebouwd is. De exacte gevelindeling lag op de oorspronkelijke bouwtekeningen nog niet vast. De toekomstige eigenaren konden nog kiezen uit verschillende omlijstingen voor de vensters, de vorm en afmeting van het balkon en de Vlaamse gevel in de top. De indeling binnen was voor alle drie de herenhuizen gelijk, maar ook daar zijn tijdens de bouw hier en daar aanpassingen gedaan.

Café Servaas, Cörversplein 10 in Maastricht

Voor dit cafépand met een laat middeleeuwse kern en een voorgevel uit 1901 is een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd. Het pand is een gemeentelijk monument en ligt in een rijksbeschermd stadsgezicht. Het pand had oorspronkelijke een entreepui in Jugendstil. De sierlijke versieringen op de zijstijlen van natuursteen verwijzen daar nog naar.

In verband met de plannen voor de kelder en de trap naar de eerste verdieping is daarnaar gedetailleerder onderzoek gedaan en is de verhoogde 1e verdiepingsvloer met een endoscoop onderzocht om daarvan de opbouw te achterhalen.

Hoeve 'de Plum' in Harles

Bij deze rijksmonumentale vakwerkhoeve is een bouwhistorische verkenning met waardestelling uitgevoerd. De oudste delen van het complex zijn waarschijnlijk uit de 17e eeuw. De oude kern uit 1783 van de schuur is nog goed herkenbaar in de huidige bouwmassa. De oorspronkelijke vakwerkconstructie van de buitengevels van dat oudste deel zijn nog aanwezig in het interieur. De kopgevel het woonhuis in baksteen uit 1842 die aansluit op het vakwerkhuis is als enige gevel uitgevoerd in vakwerk. De langsgevels schieten hier ook iets door. Het lijkt erop dat de toenmalige eigenaresse van plan was om op termijn ook het vakwerkhuis te vervangen door een gebouw in baksteen. Gelukkig is het daar nooit van gekomen. Ook het bakhuis van deze hoeve is er nog. maar omdat de oven er in de jaren '60 van de 20e eeuw is afgesloopt is het als zodanig niet meer herkenbaar.

Onderzoek: Lokale Bouwmaterialen

Bij hoeve de Plum is een verbredend bouwhistorisch onderzoek uitgevoerd naar de gebruikte lokale bouwmaterialen. Uit het onderzoek blijkt dat vrijwel alle bouwmaterialen afkomstige zijn uit de directe omgeving. Bouwhout werd betrokken uit het nabijgelegen bos. Twijgen van hazelaar werden gebruikt voor het vlechtwerk in de vakken. Leem voor de vakvulling en pleisterwerk kwam vrij bij het graven van de kelders. Stro voor de daken en de leemvulling kwam van het eigen land. Vijlense kalksteen, zandsteen (steen van Holset), vuursteen uit het vuursteen eluvium en Akense Blauwsteen, zand en grind werden betrokken uit nabijgelegen groeves. Ook de veldbrandstenen werden lokaal gebakken van leem en zand in veldovens. Vijlense kalksteen werd gebrand om er kalkspecie van te maken die als metselspecie gebruikt werd. Met witkalk werden de vakwerkgevels gewit.

Vakwerkgevel Mamelis 29

Mag er een grotere deur in deze rijksmonumentale vakwerkgevel? Het antwoord is in dit geval ja. Toognagelgaten in de balk boven de huidige deur en de korte wandregels maakten al snel duidelijk dat de gevelopening in het verleden al eens breder is geweest. Inmiddels is die oude situatie gereconstrueerd.

Bakhuis Heerstraat 8-10 in Ijzeren

Voor dit bakhuis uit het begin van de 19e eeuw is een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd als onderbouwing voor de aanwijzing van het bakhuis als beschermd rijksmonument. Bij dit onderzoek kwam de kennis van mergel als bouwsteen goed van pas. In het gewelf onder de oven was namelijk witte mergel gebruikt. Die is alleen in de nabij gelegen Sibbergroeve in een aantal goed gedateerde periodes gewonnen. Het bakhuis is inmiddels als beschermd onderdeel toegevoegd aan de rijksmonumentale hoeve.

Molenaarswoning Mamelis 25

Voor deze molenaarswoning uit het begin van de 19e eeuw is een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd. Het gebouw lag in het beschermde stads- en dorpsgezicht Mamelis.

Klooster Broeksittard

Voor dit klooster uit 1934 is een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd. Het gebouw is ontworpen door de bekende Sittardse architect Jos Wielders. Zijn dochter ontwierp een glas-in-lood venster in de kapel. Omdat het archief van Wielders bewaard is gebleven en hij bovendien zijn gebouwen tot in het kleinste detail uittekende was het goed mogelijk om tijdens het onderzoek de nog aanwezige oorspronkelijke elementen van het gebouw te identificeren.

Laag huis Ursulinenweg 7 in Sint-Pieter

Voor dit tuinderhuis uit de 18e eeuw is een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd. Het gebouw had geen beschermde status. Het gebouw was door de jaren heen ingrijpend verbouwd. De vraag was of er nog voldoende historische waarden aanwezig waren om een beschermde status toe te kennen. Uit het onderzoek bleek dat dat niet het geval was.

Hoeve 'Rome' in Limmel

Voor deze hoeve uit 1898 is een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd. Het gebouw is aangewezen als gemeentelijk beschermd monument. In 1898 werd de voorganger van de huidige hoeve verwoest door brand alleen de schuur en twee kelders bleven gespaard. De stallen en de erboven gelegen ruimten werden in 1985 ter beschikking gesteld aan voetbalclub RKVCL. Ook hier werden de daken vernieuwd en in de ruimten werden een kantine, kleedlokalen, opslagruimten en een vergaderruimte gerealiseerd. Aan de noordzijde van het complex werden twee voetbalvelden, een oefenveld en parkeerruimten aangelegd. De voetbalvereniging sloot in 2017 de poorten.

Wycker Grachtstraat 9 in Maastricht

Voor deze woning uit de 17e eeuw met een 19e eeuwse voorgevel is een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd. het pand is aangewezen als gemeentelijk beschermd monument. Hetwas sinds de 17e eeuw onderdeel van het kloostercomplex van de Annunciaten en fungeerde als ingangsgebouw. De kelder hoort waarschijnlijk bij een nog ouder gebouw (een woonhuis?) Later in de zeventiende eeuw is dit pand met een travee verbreed en is aan de achterzijde de traptoren aangebouwd.

Woonhuis Bogaardenstraat 59 in Maastricht

Voor dit woonhuis uit de 17e eeuw is een bouwhistorische deelonderzoek met waardenstelling uitgevoerd. Het pand is aangewezen als beschermd rijksmonument en ligt in een rijksbeschermd stadsgezicht. Voor een geplande doorbraak in een binnenwand moest onderzoek gedaan worden naar de historische waarde van die wand.

Hoeve Heistraat 16 in Sittard

Voor deze hoeve is een bouwhistorische verkenning met waardenstelling uitgevoerd. Het pand is aangewezen als beeldbepalend pand. De markante gestucte voorgevel is tot stand gekomen tijdens een ingrijpende verbouwing in 1908-1912. In de kern zijn echter resten van de 18e of vroege 19e eeuwse voorganger bewaard gebleven waaronder de kelder.

In de schuur uit 1912 op het achterterrein werden kapspanten aangetroffen die nog op traditionele wijze gemaakt waren zoals dat al sinds de middeleeuwen gebruikelijk was. Balken van die kapspanten waren gekantrecht met de beslagbijl en en er waren pen-en-gat verbindingen met houten toognagels gebruikt.

Neem contact op

Heeft u vragen over onze bouwhistorische onderzoeken? Wij helpen u graag verder.

Telefoon

06-21554717

E-mail

wiel.felder@gmail.com